Veel mensen denken dat het zoutloos eten alleen is vanwege de bloeddruk. Dit is maar deels waar. Het heeft ook nog andere gevolgen voor je lichaam. Daarom heb ik mijn internist gevraagd om dit eens uit te leggen .
Effecten van zout bij nierziekten en hartfalen
Inleiding
Bij nierziekten en hartfalen wordt meestal geadviseerd om een zoutbeperkt dieet
te volgen. Met zout wordt in dit geval keukenzout (natriumchloride) bedoeld.
Een zoutbeperkt dieet betekent dat de voeding minder natrium moet bevatten.
Bijna alle voedingsmiddelen bevatten natrium en aan veel voedingsmiddelen wordt
zout toegevoegd. In het westerse dieet zit gemiddeld 3600 tot 4800 mg natrium
per dag (9 tot 12 gram keukenzout). Bij een zoutbeperkt dieet wordt geadviseerd
om maximaal 2000 mg natrium per dag te nemen. Daarom heeft een zoutbeperkt dieet
nogal gevolgen: meestal betekent het dat de eetgewoonten moeten veranderen.
Een dieet is een opgave voor degene die het dieet moet houden en ook voor degene
die het moet klaarmaken, omdat rekening moet worden gehouden met de hoeveelheid
natrium. Toch is het belangrijk om een zoutbeperkt dieet vol te houden.
Waarom is een zoutbeperkt dieet zo belangrijk bij een nierziekte en bij
hartfalen?
Bij een normale nierfunctie en normale hartfunctie wordt het natrium dat het
lichaam binnenkomt door de nieren uitgescheiden. Het natrium verlaat het lichaam
via de urine. Als er extra zout wordt gegeten, zorgen de nieren er voor dat
dit ook wordt uitgescheiden. Bij een nierziekte is er vaak een stoornis van
de uitscheiding van natrium. Ook bij hartfalen kan het lichaam het zout niet
goed kwijt door te weinig pompfunctie van het hart. Natrium en water zijn in
een vrij constante verhouding in het lichaam aanwezig. Daarom leidt ophoping
van natrium bij nierziekten en hartfalen tot ophoping van water. Dit veroorzaakt
gewichtstoename, vocht in de enkels (oedeem) of in de longen. Door een zoutbeperkt
dieet wordt de kans verminderd dat er klachten door teveel vocht in het lichaam
optreden. Een zoutbeperkt dieet draagt ook bij aan het behoud van de nierfunctie.
Is er bewijs dat een zoutbeperkt dieet nuttig is?
Bij nierziekten is bewezen dat de nierfunctie langer goed blijft als een zoutbeperkt
dieet wordt gehouden. Om de nierfunctie zo lang mogelijk goed te houden, worden
bij een nierziekte medicijnen voorgeschreven. Van enkele medicijnen, zoals ACE-remmers,
weten we dat ze niet goed werken zonder een zoutbeperkt dieet. Het is natuurlijk
jammer om medicijnen te slikken en niet volledig te profiteren van het beschermende
effect van deze medicijnen. Bij nierziekten en hartfalen worden vaak plaspillen
(hydrochloorthiazide, furosemide, bumetanide) gegeven om vocht en zout kwijt
te raken. Hoe meer zout er in het lichaam komt, hoe meer plaspillen er nodig
zijn om dit te verwijderen. Het is logisch om niet te veel zout te nemen, zodat
er ook minder plaspillen nodig zijn. Te veel plaspillen kunnen leiden tot kramp,
dorst, jicht en een verminderde werking van de nieren. Samengevat is er voldoende
bewijs dat een zoutbeperkt dieet nuttig is bij nierziekten en hartfalen.
Een zoutbeperkt dieet, maar ook een goede kwaliteit van leven: hoe krijg
u dat voor elkaar?
1.Er zijn zeker mogelijkheden om een zoutbeperkt dieet te houden en toch lekker
te eten.
2.De diëtiste is een belangrijke steun bij uw dieet: zij kan u begeleiden
met praktische tips en uw vragen over voeding beantwoorden.
3.Bij de Nierstichting en de Nederlandse Hartstichting zijn gratis boekjes te
krijgen over dieet bij nierziekten en hartfalen.
4.Ook het internet biedt veel informatie, kijk eens op www.zoutloos.com.
5.Een zoutbeperkt dieet houden: uiteindelijk is er maar een die het kan doen,
dat bent u zelf!
Succes,
Dr. C.G. Vermeij, internist-nefroloog
Deventer Ziekenhuis
Belangrijke opmerking:
In dit artikel worden algemene uitspraken gedaan over een zoutbeperkt dieet
bij nierziekten en hartfalen. Aangezien elke patiënt weer anders is, kan
het zijn dat deze uitspraken bij u niet van toepassing zijn. Overleg daarom
bij vragen over een zoutbeperkt dieet met uw eigen arts. Deze kan beoordelen
of een zoutbeperkt dieet bij u nodig is.
De schrijver van dit artikel aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor gevolgen
van een behandeling op basis van de algemene uitspraken in dit artikel.